Kiedy można podejrzewać, że ktoś ma alergię pokarmową?
Podejrzenie alergii pokarmowej powstaje, gdy u danej osoby powtarzają się takie same lub podobne objawy chorobowe po spożyciu określonych produktów spożywczych. Objawy te mogą dotyczyć zarówno przewodu pokarmowego (obrzęk warg i języka, świąd śluzówek jamy ustnej, bóle brzucha, biegunki, wymioty), jak i skóry (świąd, wyprysk atopowy, pokrzywka), dróg oddechowych (katar, kaszel, duszność), a nawet całego organizmu (wstrząs anafilaktyczny, czyli gwałtowna reakcja uczuleniowa z zaburzeniami oddychania i krążenia krwi). Należy przy tym wiedzieć, że u osoby uczulonej na kilka różnych pokarmów każdy z nich może wywoływać inne objawy, zaś z kilku osób uczulonych na ten sam pokarm każda może reagować w inny sposób. Często objawy te są zmienne w czasie - np. uczulenie na mleko w wieku wczesno niemowlęcym może się objawiać kolkami lub biegunkami, u małego dziecka wypryskiem atopowym, u starszego katarem lub napadami astmy. U niektórych osób objawy alergii pojawiają się tylko po spożyciu większych ilości danego produktu (np. po wypiciu szklanki mleka, ale nie po zjedzeniu ciasta z dodatkiem mleka), u innych nawet mikroskopijna ilość substancji uczulającej może wywołać ciężkie i groźne dla życia objawy (np. atak astmy po zjedzeniu rodzynek, które leżały na talerzu obok orzechów i czekolady; wstrząs anafilaktyczny po pocałunku z osobą, która jadła orzeszki ziemne!).
Ponieważ niektóre z powyższych objawów, np. dolegliwości brzuszne czy wysypki skórne, mogą występować po spożyciu pewnych produktów pomimo braku rzeczywistego uczulenia na nie - co nazywamy nietolerancją pokarmową - podejrzenie alergii należy potwierdzić, wykonując badania takie jak testy skórne, oznaczenie we krwi poziomu przeciwciał dla danych alergenów czy też tzw. próby prowokacyjne (po pewnym okresie wyłączenia z diety danego produktu podaje się go badanej osobie, zwykle pod nadzorem lekarskim).

Jakie pokarmy mogą wywoływać alergię?
Praktycznie wszystkie, najczęściej jednak są to: mleko krowie, jaja, orzechy (spośród których bardzo silnym alergenem są orzeszki ziemne), warzywa strączkowe (w tym soja), niektóre owoce, pszenica, kakao, ryby (w niektórych krajach również tzw. „owoce morza”, czyli jadalne małże i skorupiaki), czasem mięso wołowe czy drobiowe; dość często zdarzają się też reakcje alergiczne na przyprawy. U osób uczulonych na pyłki traw i drzew dolegliwości alergiczne mogą pojawiać się po spożyciu owoców lub warzyw wykazujących pokrewieństwo biologiczne z tymi roślinami, np. jabłek, brzoskwiń, selerów, a u uczulonych na lateks - po spożyciu bananów lub kiwi.
Natomiast barwniki, substancje smakowe i konserwanty dodawane do produktów spożywczych - np. tartrazyna, aspartam, glutaminian sodu, benzoesan sodu, siarczki - bywają częściej przyczyną nietolerancji niż rzeczywistej alergii.

Czy z alergii pokarmowej można się wyleczyć?
Nie ma jak dotąd leku, który powodowałby trwałe ustąpienie alergii pokarmowej. Jedyną metodą uniknięcia objawów jest wykluczenie z diety szkodliwego pokarmu. Postępując w ten sposób, niekiedy (zwłaszcza u dzieci) udaje się osiągnąć, że organizm po pewnym czasie jakby „zapomina” reagować niewłaściwie na dany produkt. Najczęściej taka sytuacja ma miejsce w przypadku uczulenia na mleko, jaja, mięso; natomiast uczulenie na ryby czy orzeszki ziemne może trwać całe życie.

Jak należy postępować, by zapobiec poważnym skutkom alergii pokarmowej?
Jeśli choć jeden raz miały miejsce poważne objawy alergii (duszność, obrzęk twarzy, uogólniona pokrzywka, wstrząs), istnieje ryzyko, że przy kolejnym spożyciu danego alergenu reakcja może być silniejsza. Dlatego w tych przypadkach należy bardzo dokładnie sprawdzać etykietki kupowanych produktów (śladowe ilości białka orzeszków ziemnych mogą znajdować się np. w ciastkach, sosach do potraw, a nawet wędlinach) i wybierać tylko te, w których producent zapewnia o braku określonego alergenu. Nie należy raczej jadać w stołówkach i restauracjach (chyba, że mamy absolutną pewność co do jakości używanych tam składników). Osoba z ryzykiem wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego powinna otrzymać od swojego lekarza receptę na strzykawkę z adrenaliną (Fastjekt), którą może podać sobie lek w przypadku pojawienia się groźnych objawów.