Co to jest pieluszkowe zapalenie skóry?
Jest to powierzchowny stan zapalny skóry, obejmujący okolice krocza, pośladków i górnej części ud. Skóra niemowlęcia jest cieńsza niż osoby dorosłej i bardziej wrażliwa na działanie szkodliwości. Nadmiar wilgoci przy równoczesnym niedostatecznym dostępie powietrza doprowadza do odparzenia, a substancje organiczne zawarte w moczu i stolcu oraz resztki środka piorącego, pozostałe w niedokładnie wypłukanych pieluchach tetrowych, powodują dodatkowo podrażnienie skóry. Oba te stany objawiają się początkowo zaczerwienieniem, następnie może pojawić się obrzęk i pieczenie lub ból (na które dziecko reaguje płaczem lub krzywieniem się przy zmianie pieluszek, przy braniu na ręce, może wiercić się i mieć problemy ze spaniem). Podrażniona i rozpulchniona skóra jest doskonałym podłożem dla rozwoju grzybów lub bakterii, toteż, o ile nie podejmie się odpowiednio wcześnie działań zaradczych, dochodzi do pogłębienia stanu zapalnego z pojawianiem się sączących grudek, nadżerek i/lub ropnych krostek.

Jak można temu zapobiec?
Ograniczając do minimum narażenie skóry na działanie wyżej wymienionych szkodliwości. Jeśli chcemy stosować pieluszki jednorazowe, warto wybrać takie, które gwarantują zachowanie suchości przez dłuższy czas i mają wewnętrzną warstwę nasyconą substancjami pielęgnacyjno-ochronnymi (np. Huggies, Pampers); jeśli używa się tańszych, trzeba je zmieniać tak samo często jak tetrowe. Pieluszki z materiału (podobnie jak bieliznę) należy prać tylko w środkach o recepturze hipoalergicznej, posiadających atest Instytutu Matki i Dziecka (np. proszek Bobas, Dzidziuś, Jelp, Lovela, płatki lub płyn Bebi, Dzidziuś), a przez pierwsze miesiące życia dziecka prasować. Niezależnie od tego, jakich pieluszek dziecko używa, niezbędne jest skrupulatne przestrzeganie higieny. Mokrą lub zabrudzoną pieluszkę należy niezwłocznie zmienić (niedopuszczalna jest praktyka suszenia na kaloryferze „tylko trochę wilgotnej” pieluszki i ponownego jej zakładania!), a pupę i krocze umyć dokładnie wacikiem zwilżonym wodą przegotowaną lub specjalnymi chusteczkami (np. Baby Delfi, Bambino, Bubchen, Cleanic, Dzidziuś, Huggies, ´s Baby, Pampers), które mają tę przewagę, że prócz działania oczyszczającego nasączone są składnikami pielęgnacyjnymi. Jeśli jest okazja i odpowiednia temperatura, warto przez chwilę „przewietrzyć pupę”, czyli pozostawić dziecko bez pieluszek. Przed założeniem nowej pieluchy skórę trzeba nasmarować kremem lub balsamem; jeśli dotychczas nie było skłonności do podrażnień i odparzeń, można użyć dowolnego preparatu dla niemowląt (np. z serii Baby Delfi, Balneum Baby, Bubchen, Coel, Gerber, ´s Baby, Nivea Baby, Oilatum Soft, Penaten, Petitini, Sebamed Baby), a jeśli dolegliwości już występowały lub zauważymy nawet niewielkie zaczerwienienie, lepiej posłużyć się środkiem zawierającym składniki o działaniu ochronnym i przeciwzapalnym, jak pantenol, alantoina, tlenek cynku, wyciągi ziołowe z nagietka czy rumianku (np. krem przeciw odparzeniom AA Baby, krem ochronny Bobini Baby, krem przeciw pieluszkowemu zapaleniu skóry Gerber, krem ochronny do skóry pośladków Klorane Bebe, krem witaminowo-ochronny Mustela Bebe, krem przeciw odparzeniom Nivea Baby, krem na odparzenia Penaten, maść pielęgnacyjna Pupilek, krem na odparzenia i podrażnienia Sanosan, specjalny krem ochronny Sebamed Baby, krem antyseptyczny Skarb Matki, krem przeciw odparzeniom dla dzieci Soraya, maść pośladkowa przeciw odparzeniom Ziajka).

Jak leczyć pieluszkowe zapalenie skóry?
W pierwszej fazie, gdy zmiany skórne ograniczają się do zaczerwienienia i podrażnienia, często wystarcza wydłużenie okresu „wietrzenia pośladków” i stosowanie kremów lub maści ochronnych, wymienionych w ostatnim akapicie, albo przeznaczonych specyficznie do leczenia takich stanów (np. Alantan i Alantan Plus, Bepanthen, Panthenol, Pentacrem, Sudocrem). O ile to nie jest skuteczne lub jeśli na skórze już pojawiły się krostki czy nadżerki, może być konieczne użycie leku przeciwgrzybiczego lub przeciwbakteryjnego, o czym musi zadecydować lekarz. Absolutnie nie wolno aplikować dziecku na własną rękę maści używanych przez innych członków rodziny, zwłaszcza zawierających antybiotyki i sterydy!