Jaką rolę spełnia potas?
Jest to pierwiastek, którego jony odgrywają istotną rolę w przewodzeniu impulsów w komórkach nerwowych, regulacji kurczliwości mięśni (w tym mięśnia sercowego), gospodarki wodnej i kwasowo-zasadowej organizmu. Ważny jest zwłaszcza dla układu krążenia, biorąc udział w utrzymaniu rytmicznej czynności serca i odpowiednich wartości ciśnienia tętniczego. Jednak nie tylko jego niedobór, ale i nadmiar jest szkodliwy dla zdrowia.

Kiedy może dojść do niedoboru, a kiedy do nadmiaru potasu. Czym to grozi?
Niedobór potasu powstaje wskutek długotrwałej niedostatecznej jego podaży (skrajne ubóstwo, anoreksja, „cudowne” diety odchudzające) oraz w stanach powodujących jego zwiększoną utratę przez przewód pokarmowy (wymioty, biegunki), nerki (niewydolność krążenia, stosowanie niektórych leków moczopędnych), skórę (obfite pocenie się, np. podczas ekstremalnych wysiłków) czy też zmiany w metabolizmie tego pierwiastka (cukrzyca, alkoholizm, nadczynność kory nadnerczy, leczenie hormonami steroidowymi). Nadmiar potasu w surowicy najczęściej występuje w niewydolności nerek lub w wyniku przedawkowania leków zawierających potas albo powodujących jego zmniejszone wydalanie. Oba stany powodują zaburzenia pracy mięśni i nerwów, a co najważniejsze - zaburzenia rytmu serca, które mogą okazać się śmiertelne.

Jak można zapewnić sobie odpowiednią ilość potasu?
Najbezpieczniejszą metodą zapewnienia prawidłowego dowozu potasu do organizmu jest odpowiednio zbilansowana dieta ? bogata w warzywa i owoce. Jest ona w tej chwili standardowo zalecana wszystkim osobom chorującym na nadciśnienie tętnicze i obarczonym ryzykiem chorób układu krążenia. Największe ilości potasu zawierają pomidory, ziemniaki, banany, owoce cytrusowe, pestki słonecznika, warzywa liściaste czy soki owocowe. Osoby zdrowe, uprawiające intensywny wysiłek fizyczny, mogą dodatkowo uzupełniać straty potasu, pijąc podczas pracy/treningu wodę mineralną wysokozmineralizowaną czy tzw. napoje elektrolitowe (np. Gatorade, Isostar, Izomax, Izo Plus, Koop, Powerade, Power Sport). Oczywiście należy zachować umiar, a w razie wątpliwości poradzić się lekarza.

Kto powinien zażywać potas w charakterze lekarstwa?
Krótkotrwałe podawanie preparatów potasu może być potrzebne np. w przypadku wymiotów lub biegunki. Mając w domu małe dzieci, u których w takiej sytuacji szybko dochodzi do odwodnienia i utraty elektrolitów, warto zaopatrzyć się w środki dostępne bez recepty, jak Orsalit (proszek o smaku owocowym) lub HiPP ORS 200 (kleik marchwiowo-ryżowy wzbogacony w elektrolity). Dłuższa suplementacja potasu konieczna jest np. u osób z nadciśnieniem, pobierających określone leki moczopędne, z niewydolnością serca, podczas dłuższego stosowania sterydów i wymaga odpowiednich preparatów dostępnych tylko na receptę. Dawkę i długość podawania zawsze ustala lekarz. Nie można samowolnie jej zmieniać, a tym bardziej zażywać na własną rękę preparatu przepisanego dla innego członka rodziny!